مروري بر زندگي نامه حضرت آيتالله حاج شيخ مهدي قاضي(قدس سره الشريف)
بنيانگذار دانشگاه قم
اكثر افرادي كه دانشگاه قم را ميشناسند و بنحوي با اين دانشگاه در ارتباط هستند، نام آن را همعرض نام آيتالله قاضي ميآورند. رادمردي از خطهي لرستان كه ثلث آخر عمر خود را وقف خدمت به عرصه فرهنگ و آموزش عالي كشور نموده است. ايشان علاوه بر بنيانگذاري و رياست دانشگاه قم، عناوين و مسئوليتهاي بسياري از جلمه: نماينده امام خميني(ره) در استان لرستان، معاون شوراي عالي قضايي كشور، معاون شوراي مديريت حوزه علميه قم، دبير و عضو هيئت عفو امام و رئيس هيئت مديره مركز خدمات حوزه علميه قم و ... داشته است. بطوركلي دوران زندگي پربار آيت الله قاضي را در سه دوره ميتوان خلاصه نمود:
بخش اول : تولد تا جواني، دوران رشد و بالندگي علمي
حضرت آيتالله حاج شيخ مهدي قاضي در پنجمين روز از ماه بهمن سال 1306 شمسي، در زمستاني سرد، در كانون گرم خانوادهاي مذهبي، در خرم آباد چشم به جهان گشود٬ كودكي و نوجواني را در ولايت خويش و دركنار خانواده سپري نمود.
علاقه وافر ايشان به دروس حوزوي و كسب علوم اسلامي باعث شد وارد حوزه علميه خرمآباد شود. پس از سپري نمودن دورس مقدماتي به قم عزيمت نمود و در حوزه علميه قم تحصيلاتش را ادامه داد و در مدت 12 سال در خارج فقه و اصول به تحصيل معارف اهل بيت(ع) پرداخت. در اين مدت از محضر اساتيدي همچون آيتاللهالعظمي بروجردي(ره)، امام خميني(ره)، محقق داماد و آيتالله مشكيني استفاده نمود.
در همان سالها با معرفي والدين بزرگوارش با دختري از خاندان محترم سادات خرمآباد، ازدواج نمود كه حاصل اين ازدواج سه پسر و دو دختر است.
حاج آقا مهدي قاضي بعد از درگذشت آيتالله العظمي حاج آقا روحالله كمالوند مؤسس حوزه علميه خرمآباد در سال 1343، به درخواست طلبههاي حوزه علميه خرمآباد و با كسب اجازه از امام خميني(ره)، مديريت حوزه آن شهر را به عهده گرفت.
ايشان علاوه بر اهتمام ستودني در تحصيل علوم اسلامي و ادامه مسير طلبگي و درس و بحث، از امور اجرايي و عام المنفعه غافل نميماند و بر اساس تواناييها و علاقهاش از همان دوران جواني به سراغ كار اجرايي مي رود.
بخش دوم : ورود به عرصه فعاليتهاي اجتماعي و سياسي
مشكلات معيشتي مردم و عدم رسيدگي و بيتوجهي رژيم به وضع زندگي آنان موجب ميشود، ايشان وارد صحنه فعاليتهاي اجتماعي شود و در راستاي آباداني زادگاهش خرمآباد اقدامات مؤثري انجام دهد. بهگونهاي كه در 29 سالگي به همراه برادرش با خريداري يك دستگاه ژنراتور و با احداث تأسيسات توزيع برق، تا مدت 12 سال برق شهر خرمآباد را تأمين مينمايد؛ در آن زمان رژيم در زمينه توزيع برق خدماتي نداشت و برق مصرفي شهر توسط بخش خصوصي تأمين ميشد. پس از آنكه توزيع برق دولتي ميشود ايشان تأسيسات برق را به دولت ميفروشند.
حضرت آيتالله قاضي همزمان با مديريت حوزه و تأمين برق شهر، در زميني به مساحت يكصد هكتار در جوار شهر شروع به ساخت يك شهرك مسكوني ميكند و واحدهاي مسكوني احداثي را به صورت اقساطي به افراد نيازمند واگذار مينمايد. كارخانهاي هم بمنظور ايجاد اشتغال براي جوانان شهر به راه مياندازد. به علاوه بمنظور آموزش و پرورش جوانان در محيطي مذهبي، دبيرستاني بزرگ در زميني به مساحت 10،000 متر مربع تأسيس ميكند، كه آن هم از جمله ساخت و سازها و خدمات ارزنده ايشان است. همچنين اقدام به راهاندازي روزنامه لرستان ميكند كه توسط رژيم توقيف مي شود و بعد نداي لرستان را به تحرير در ميآورد. ايشان را مجبور ميكنند كه در تمجيد شاه مطلب بنويسد ولي آقاي قاضي نميپذيرد، كه پس از مدتي نداي لرستان هم توقيف ميشود.
اين تنها مخالفت علني آقاي قاضي با رژيم طاغوت نبوده است. بارها از طرف رژيم فشار ميآورند كه بايد عكس شاه در كلاسهاي دبيرستان نصب شود، اما ايشان نميپذيريد، كه اين مخالفت منجر به تعطيلي دبيرستان ميشود. آن زمان مصادف بود با دوران تبعيد امام خميني (ره) در نجف اشرف كه آقاي قاضي براي كسب اجازه و مشورت با امام خميني به نجف مشرف ميشود؛
امام در مورد نصب عكس شاه در دبيرستان ميفرمايد: عكس را نگذاريد؛
ايشان اظهار ميدارند: دبيرستان را تعطيل ميكنند؛
امام ميفرمايد: عيبي ندارد؛
ايشان هم طبق دستور امام رفتار ميكند. در مجموع آقاي قاضي قبل از انقلاب سه بار براي ديدن امام خميني(ره) به نجف ميرود و با رهنمودهاي امام، اقدامات انقلابي را در زادگاهش سامان ميدهد.
بخش سوم : هجرت به قم و خدمت در عرصههاي مختلف
پس از پيروزي انقلاب نماينده امام در استان لرستان ميشود. مدتي بعد جهت عزيمت مجدد به قم از امام اجازه ميگيرد. امام با هجرت ايشان به قم موافقت مينمايد و ايشان پس از حدود نيم قرن، زادگاهش را براي هميشه ترك ميكند و در قم ساكن ميشود.
پس از مدتي با حكم شهيد دكتر بهشتي در قوه قضائيه بعنوان معاون اداري مالي شوراي عالي قضايي مشغول به كار ميشود؛ اين زماني است كه ايدة تأسيس مدرسه عالي تربيتي قضايي طلاب با هدف تربيت نيروهاي متخصص و متعهد براي كار در آموزش و پرورش و دستگاه قضايي، در شوراري انقلاب اسلامي شكل ميگيرد و با تصويب شوراي انقلاب در تاريخ 17/11/58 ، مدرسه عالي قضايي طلاب زير نظر جامعه مدرسين حوزه علميه قم و بعنوان يكي از اولين مؤسسات آموزش عالي كشور پس از انقلاب، تأسيس ميگردد.
آقاي قاضي همزمان با كار در قوه قضائيه رياست مدرسه عالي را به عهده ميگيرد و با جديت تمام در قم و تهران به همراه دوستان و همفكران خود، به اداره امور انقلاب كمك ميكند. البته در اين مدت بواسطه رفت و آمد دائمي و كار همزمان در قم و تهران، متحمل مشقت زيادي ميشود اما همچنان با انگيزه قوي به فعاليتهاي خود ادامه ميدهد. پس از حدود 4 سال خدمت در قوه قضائيه، با حكم امام خميني(ره) به رياست « هيئت 5 نفره عفو حضرت امام » منصوب ميشود و آن هيئت را در قم سازماندهي ميكند. همچنين مدرسه عالي قضايي و تربيتي طلاب را توسعه ميدهد. مدتي بعد با اصرار بعضي از دوستان حوزوي و با حكم حضرت امام به رياست شوراي مديريت حوزه علميه قم منصوب ميشود و تشكيلات اداري حوزه را سازماندهي ميكند و اقدامات مؤثري براي انسجام حوزه علميه انجام ميدهد.
به دنبال شكلگيري و ساماندهي حوزه از يك طرف و توسعة مدرسه عالي قضايي از طرف ديگر، ايشان پس از حدود 8 سال كار همزمان در حوزه و مدرسه عالي قضايي، كار مديريتي در حوزه را واگذار نموده و فعاليت تمام وقت و مستمر خود را در مدرسه عالي قضايي متمركز ميكند.
در آن سالها، احداث و تجهيز مجموعه ساختمانهاي آموزشي، كمك آموزشي، رفاهي و اداري مدرسه عالي قضايي، يكي از دغدغههاي اصلي ايشان بوده است. همه كساني كه به نحوي با آيتالله قاضي آشنايي دارند همت والاي ايشان را در كارهاي عمراني ميستايند. هنگامي كه ايشان زمين فعلي دانشگاه را تحويل ميگيرد با 5 ميليون تومان فعاليتهاي عمراني را در محوطهاي به مساحت 24 هكتار، شروع ميكند. البته اين محوطه در حال حاضر به 140 هكتار افزايش يافته كه حدود 30 هكتار از اين محوطه (شامل فضاهاي آموزشي، كمك آموزشي، پژوهشي، فرهنگي، رفاهي، اداري، پشتيباني، راههاي ارتباطي و فضاهاي سبز) به بهره برداري رسيده و يا در دست احداث است.رفته رفته با افزايش حجم دانشجويان، اساتيد و كارمندان مدرسه عالي قضايي و تنوع رشتههاي آموزشي، پيگيري براي تبديل وضع مدرسه عالي قضايي به يك دانشگاه دولتي آغاز شد و در نهايت در تاريخ 31/3/1376 با تصويب شوراي گسترش آموزش عالي مدرسه عالي تربيتي و قضايي طلاب به «دانشگاه قم» تغيير وضعيت داد و از آن به بعد زير نظر وزارت علوم و با مشاركت جامعه مدرسين حوزه علميه قم وبا مديريت آيتالله قاضي به فعاليت خود ادامه داد. پشت سر گذاردن بيش از هشت دهه از عمر پربركت حضرت آيتالله قاضي و بالا رفتن سن، تأثيري در انگيزه ايشان براي خدمت به انقلاب اسلامي و آموزش عالي كشور نداشت و پس از گذشت قريب به 29 سال مديريت اين مجموعه، تا آخرين لحظه عمر گرانقدرش، هدايت و رهبري دانشگاهي را بعهده داشت كه هماكنون داراي بيش از 6هزار دانشجو، 180 عضو هيئت علمي، 200 نفر هيئت علمي پاره وقت و حق التدريس و بيش از 500 نفر نيروي انساني رسمي، قراردادي و شركتي است و از اولين و بزرگترين دانشگاههاي استان محسوب ميشود.
سرانجام حضرت آيتالله مهدي قاضي، پس از تحمل چند سال رنج بيماري ريوي و كليوي صبح روز دوشنبه در بيمارستان ايرانمهر تهران دار فاني را وداع گفت.
روحش شاد و يادش گراميباد